Anti-pestbeleid De Stappe

Inleiding

Als school willen wij werken aan een pestbeleid waarbij alle actoren betrokken worden (ouders, leerkrachten, directie, zorgteam en leerlingen). Omdat pesten een grote impact heeft op leerlingen nu en later, wil de school zich inzetten om pesten zo goed mogelijk te voorkomen. Wegdenken kunnen we pesten jammer genoeg nooit, daarom willen we ook nadenken over hoe we een pestprobleem aanpakken. Een duidelijk neergeschreven beleid zorgt ervoor dat de procedure voor iedereen duidelijk is. Ouders, leerkrachten, maar ook leerlingen moeten weten hoe pesten wordt aangepakt, dat we dit als school niet goedkeuren en zeker niet aan ons willen laten voorbijgaan, willen we duidelijk stellen met een concreet anti-pestbeleidsplan.

Visie

Het opvoedingsproject van onze school stelt dat we binnen onze school de ruimte en de sfeer willen scheppen waarin elk kind harmonisch kan openbloeien. We willen waarden zoals respect, verdraagzaamheid, luisterbereidheid, …. nastreven, zowel bij de leerlingen als bij de teamleden. Van het schoolteam wordt een correct voorleven verwacht met respect voor elkaar. We durven dit dan ook van onze kinderen verlangen. Groepsactiviteiten op school moeten de ontwikkeling van de sociale ingesteldheid bevorderen: luisteren naar elkaar, verdraagzaam leren zijn, delen met anderen, gelijkgerichtheid nastreven, vlot communiceren met anderen, ruzies leren oplossen. Wanneer het toch eens mis gaat, wil de school ingrijpen en zijn rol als opvoeder opnemen. We willen luisteren naar de betrokken leerlingen en in dialoog met elkaar tot oplossingen komen. Samen met de leerkracht, de directie en het zorgteam wilt de school zijn verantwoordelijkheid opnemen. We willen niet meteen bestraffend optreden, maar alle partijen aan het woord laten. We willen het verhaal achter het gedrag kennen. Samen met de leerlingen moet soms een weg worden afgelegd.

Pesten en Plagen

Wat is pesten?

Pesten is het herhaaldelijk en langdurig uitoefenen van geestelijk en/of lichamelijk geweld door één of meer personen met de bedoeling het slachtoffer te kwetsen, te benadelen of schade te berokkenen. Slachtoffers hebben in deze situatie weinig tot geen verweer (machtsonevenwicht). Pesten heeft vaak een sociale functie: het pestgedrag is betekenisvol voor de groep waarin het gebeurt: pestkoppen zijn op zoek naar populariteit en status. Hiervoor gaan ze een machtsspel aan met wie “zwakker” staat. Vaak stopt het pesten als de groepssteun wegvalt. Pesten gebeurt op veel manieren: verbaal, fysiek, materieel pestgedrag…

Het klimaat waarin gepest wordt, tast iedereen aan. In een klas waarin gepest wordt, kunnen alle leerlingen slachtoffer worden. Pestgedrag moet dan ook door iedereen serieus worden genomen. Het lastige is dat veel pestgedrag zich in het verborgene afspeelt, zodat het moeilijk is om er vat op te krijgen. En zelfs als het pestgedrag opgemerkt wordt, weten leerkrachten en anderen niet altijd hoe ze ermee om moeten gaan.

Plagen versus pesten

Plagen

  • onschuldig, met humor, niet gemeen
  • korte duur en ongepland
  • op gelijke voet
  • is te verdragen
  • 1 tegen 1
  • niet systematisch
  • wisselend slachtoffer
  • geen pijn/korte pijn/snel vergeten
  • plooien snel terug glad gestreken
  • de groep blijft zichzelf

Pesten

  • berekend: doelbewust en gepland
  • aanhoudend en systematisch
  • ongelijke strijd
  • één tegen allen/kliekje
  • doel = kwetsen
  • gebeurt vaak door dezelfde personen
  • verregaande gevolgen, moeilijk herstel
  • groep deelt in de klappen en verandert. 

In een nieuwe groep worden vaak plaagstoten uitgedeeld om op zoek te gaan naar wie zwakker staat! Ruzie maken en plagerijen mag... het helpt kinderen om sociale vaardigheden te ontwikkelen: hoe ga je om met agressie? Hoe onderhandel je? Wanneer ga je te ver? Terwijl kinderen ruzie maken, zoeken ze immers hun positie in de groep en in de samenleving. Ze leren zelf problemen oplossen, ze komen er sterker uit. Er moet dus een zone zijn waarin ruimte is voor plagerijen en ruzietjes. Maar, systematisch en berekend eenzelfde kind viseren, pijn doen,… en dit in een ongelijke machtsstrijd, overstijgt de ruimte die er is voor ruzie maken en plagerijen en mondt uit in pesten.

Signalen

Soms vertonen kinderen signalen wanneer er sprake is van pestgedrag. De school, maar ook ouders moeten zo goed mogelijk proberen oog te hebben voor deze signalen. Er zijn directe en indirecte signalen.

Directe signalen

  • SMS-jes, screenprints, websites, pestboodschappen en bedreigingen
  • uitgesloten worden
  • als laatste gekozen worden
  • vaak alleen staan
  • geen vriendjes die langskomen of eens willen afspreken
  • steeds proberen overheersen 4.2. Indirecte signalen
  • onverklaarbare blauwe plekken, kapotte kleren
  • spullen die verdwijnen
  • agressiever, meer teruggetrokken gedrag
  • psychosomatische klachten
  • laattijdig naar school, omweg maken met de fiets
  • ontspannen op vrijdagavond, gespannen op zondagavond
  • dalende cijfers
  • minder gemotiveerd

Aandachtspunten voor de ouders, de school en de leerkrachten

De leerkrachten op school proberen hun leerlingen zo goed mogelijk op te volgen, zodat eventuele signalen kunnen erkend worden. Het is belangrijk dat ook ouders hun kind niet uit het oog verliezen. Samen met de ouders wil de school werken aan:

  • Veiligheid
  • Vertrouwen
  • Verbondenheid Van de ouders en onze leerkrachten verwachten we dat ze elkaars rol en deskundigheid respecteren. Samenwerken en echt in gesprek gaan, loont. Een waarderende houding en positieve betrokkenheid zorgt voor een positief schoolklimaat. Wanneer voor kinderen de regels duidelijk zijn en hier consequent aan vastgehouden wordt, is het duidelijk wanneer er een regel overtreden wordt of wanneer er zich gedrag stelt dat niet door de beugel kan. Consequent optreden is dan ook belangrijk. Bij dit consequent optreden durven we ook de steun vragen van onze ouders. Door in gesprek te gaan willen we het probleemoplossend vermogen van leerlingen stimuleren en hen zelf tot het besef laten komen wat kan en niet kan. Samen kan dan naar oplossingen gezocht worden.

Wat kan je als ouder doen?

Als jouw kind wordt gepest

  • Kies indien mogelijk een gepast gespreksmoment: tijd, plaats, rust
  • Luister naar je kind
  • Maak duidelijk dat je achter je kind staat en dat je mee wil zoeken naar een oplossing
  • Prijs je kind omdat het heeft willen praten
  • Wijs je kind op de noodzaak om met de school te praten en zoek samen naar de meest geschikte contactpersoon
  • Bekijk samen wat je de school wilt meedelen en wat je van de school verwacht/niet verwacht
  • Ga na bij wie het kind aansluiting kan zoeken (wie deed nooit mee met het pesten?)
  • Stimuleer andere contacten met leeftijdsgenoten (binnen en buiten de school)

Als je kind heeft gepest

  • Kies een geschikt moment om met je kind in gesprek te gaan
  • Zeg duidelijk waarom je een gesprek wilt
  • Luister naar je kind! Pols naar het wat, hoe en waarom van het (mee)pesten
  • Keur het voorbije pestgedrag af en maak duidelijk dat je wilt dat je kind ermee stopt
  • Wijs op het verschil tussen pesten en plagen
  • Verduidelijk wat pesten teweeg brengt
  • Vraag je kind hoe het de schade zou kunnen herstellen. Spoor het aan om dit effectief te doen
  • Bekijk met de school hoe je de schoolaanpak van thuis uit kan steunen
  • Blijf in gesprek met je kind/met de school
  • Zoek zo nodig steun en hulp voor jezelf/je kind

Aanpak op school

Pestpreventie op school

Op school proberen we heel wat te doen om pesten te voorkomen en om een veilig en positief schoolklimaat te bekomen.

Werken aan een positieve klassfeer

Elke klas en elke leerkracht werkt aan een positieve klassfeer. Een gemotiveerd team wil ervoor zorgen dat elke leerling graag naar school komt en zich goed voelt bij ons op school. Er worden verschillende leuke activiteiten georganiseerd binnen en buiten de klas. Tijdens de lessen is er ruimte voor verschillende werkvormen, kringgesprekken, groepswerken,… In de klassen wordt dagelijks met gevoelsthermometers gepeild naar de gemoedstoestand van de leerlingen en hun welbevinden. Door leuke spelvormen zoals de complimentenbladen, leuke teamspelletjes of de geheime complimentengever wordt op een fijne manier bijgedragen aan een bevorderlijke groepssfeer. Elke twee weken wordt aan de hand van een soemo-kaart een waarde in de kijker gezet die in alle klassen besproken wordt. De jaarlijkse zee- en sportklassen in het vierde, vijfde en zesde leerjaar bevorderen het werken aan een positieve klassfeer. Doordat de leerlingen van het zesde leerjaar elke maand een spel introduceren aan de leerlingen van de andere jaren, komen veel leerlingen op een leuke, speelse en positieve wijze met elkaar in contact wat de sfeer op de speelplaats en de school ten goede komt.

Stappenplan

Ondanks preventieve maatregelen kan je pesten nooit wegdenken. Wanneer er een vermoeden van pesten is, worden volgende stappen ondernomen:

  • Luisteren naar het slachtoffer en zijn/haar verhaal ernstig nemen
  • Met hem/haar afspreken welke stappen ondernomen zullen worden
  • Intensief observeren
  • Overleggen met collega’s
  • Spreken met andere leerlingen, andere leerlingen bevragen
  • De pester apart nemen voor een gesprek en vertellen wat gezien en gehoord werd
  • Luisteren naar het verhaal van de pester
  • Duidelijk maken dat dit gedrag niet getolereerd wordt
  • De pester zal het moeten goedmaken. Dit wordt ook opgevolgd
  • Eventueel een groepsgesprek met de pester/gepeste

Eventueel de ouders van de verschillende partijen contacteren

Elke pestsituatie is anders en wordt dan ook anders benaderd.

En verder?

Merken we echter dat het pesten aanhoudt, dan volgt er een contact met de ouders van de pester en/of de gepeste leerling. Op die manier kunnen we via een constructieve communicatie nagaan wat we samen kunnen doen om het pesten te stoppen. Indien nodig worden er strenge maatregelen opgelegd in samenspraak met de directie.

Pestmeldpunten

Pesten dient eerst en vooral gemeld te worden. Omdat dit voor leerlingen al een grote stap is, willen we ervoor zorgen dat ze dit op een veilige manier kunnen doen. Al deze verhalen komen terecht bij de zorgcoördinator. De leerlingen kunnen zelf aangeven wat ze wensen (een groepsgesprek, een individueel gesprek, een luisterend oor, …) Op deze manier hopen we dat de drempel om pesten te melden lager wordt. Het gaat hier immers niet om klikken. Wanneer je klikt, wil je dat de pester een straf krijgt. Wanneer je het pesten meldt, wil je dat het pesten stopt. Wij hechten veel belang aan het melden van pesten en hopen dat ouders niet zelf onderling de problemen willen gaan oplossen. Wanneer het pesten op school gebeurt, willen wij als school op de hoogte gebracht worden en willen we het probleem aanpakken. Als school kennen wij beide partijen en kunnen we onpartijdig het verhaal van alle partijen beluisteren.

Cyberpesten

Nieuwe media hebben zeker hun waarde, maar kunnen ook negatief gebruikt worden. We durven van de ouders te vragen om zelf controle te houden over het gsm- en internetgebruik van hun zoon of dochter. Beledigingen via internet of gsm of roddels verspreiden zijn niet toegelaten.

De rol van de leerkracht en de zorgcoördinator

Pestproblemen willen we als school aanpakken in samenspraak met de leerkracht en de zorgcoördinator. De leerkracht is de eerstelijnsverantwoordelijke van zijn of haar klas. In de mate van het mogelijke probeert de leerkracht met de leerlingen te praten, tot oplossingen te komen. De leerkracht maakt melding bij de zorgcoördinator. Echter is er soms nood aan een minder betrokken persoon. Vaak wordt de hulp ingeroepen van de zorgcoördinator om de situatie van op een afstand te bekijken, de leerkracht te ondersteunen en de contacten te leggen met de betrokken partijen (ouders, externe instanties, CLB). Indien nodig zal ook de directie op de hoogte gebracht worden.

Ouderbetrokkenheid

Ouders willen we betrekken bij een pestprobleem. Ook hier moet het onderscheid gemaakt worden tussen ruzies en een effectief langdurend pestprobleem. Het is onmogelijk om bij elke ruzie ouders op de hoogte te brengen. Als school willen we dit intern oplossen. Wanneer er sprake is van pesten, zal de school in eerste instantie ook het probleem proberen oplossen. Indien de school zorgwekkende signalen opmerkt, worden de ouders op de hoogte gebracht. Indien de problemen aanhouden, is het mogelijk dat de ouders van de pester/gepeste op de hoogte gebracht worden om samen met de school te kijken wat er kan gedaan worden opdat het pesten zou stoppen. Er kan geen eenduidige grens getrokken worden vanaf welk punt ouders worden betrokken in het verhaal. Elke situatie is anders en wordt anders bekeken en aangepakt. We vragen van ouders wel vertrouwen, erkenning en respect voor de aanpak van de school.

Klasverdeling

Elk schooljaar ziet de klassamenstelling er anders uit. De school behoudt zich het recht om zelf deze klasverdeling te maken. Natuurlijk wordt er rekening gehouden met vriendjes en noden van leerlingen. Echter, wanneer de school merkt dat in één groep er teveel ruzies en pestproblemen zijn, dan hebben wij de kans om de groepen uit elkaar te halen en te herverdelen. Wanneer de sfeer in een klas niet goed zit, kan er immers ook niet geleerd worden.

Contact

Bij pestproblemen of andere problemen kan je steeds contact opnemen met de school of met het CLB.

School

Directie: Els Coekaerts

E-mail: bs.stabroek@g-o.be

Telefoon: 03/568.31.92

Zorgcoördinator: Yasmin Van Hoydonck

E-mail: yasmin.vanhoydonck@g-o.be

CLB

CLB-anker: Tess Van der Straten

Beschikbaar op maandag, dinsdag en donderdag.

E-mail: tessvanderstraten@clb-antwerpen.be

Telefoon: 03/568.62.26

Meldpunten cyberpesten

* Contacteer de school, CLB of een JAC

* Contacteer de kinder- en jongerentelefoon ‘Awel’ of Child Focus

(http://childfocus.be/nl/hulp-nodig/hulplijn-voor-een-veilig-internet)

* Contacteer bij ernstige feiten de lokale politie